Shell Plc · LSE:SHEL
Shell — Shell Nederland Raffinaderij — Corporate Update (February 2008)
27 slides from Shell's corporate update, Feb 5, 2008
Slide 1: Ondergrondse opslag van CO2 in lege aardgasvelden
Ondergrondse opslag van CO2 in lege aardgasvelden Ondergrondse opslag bij Barendrecht Presentaties door Ilse van der Waaij (NAM), Ron de Graaf (ministerie VROM) en Margriet Kuijper (NAM, project manager) informatie-avond 5 februari 2008
Slide 2: Communicatie
Communicatie • Website: www.co2opslagbarendrecht.nl – veelgestelde vragen – actuele informatie – formulier vragen en suggesties, verzoeken om gesprek – telefoonnummer • Veel 1 op 1 gesprekken • Informatieavonden
Slide 3: De m.e.r. - procedure
De m.e.r. - procedure OVERZICHT VAN DE M.E.R.-PROCEDURE TERMIUNEN ACTIES > OPSTELLEN STARTNOTITIE DOOR INITIATIEFNEME! > BEKENDMAKING STARTNOTITIE DOOR BEVOEGD GEZAG > TER INZAGE LEGGING VAN STARTNOTITIE: = =o EKEN INSPRAAK/ADVIES DOOR BELANGHEBBENDEN Ww M fr o WeKeN > ADVIES RICHTLUNEN DOOR COMMISS
Slide 4: AMESCO: Algemene Milieu Effecten Studie CO2 Opslag
AMESCO: Algemene Milieu Effecten Studie CO2 Opslag • Partijen: Staatstoezicht op de Mijnen, ministerie VROM, NOGEPA, Provincies Zuid-Holland, Drenthe, Groningen en Friesland, Eneco, Electrabel, Essent, SEQ en NAM • Onderzoeksinstellingen: Royal Haskoning, Ecofys, TNO, CE en Golder • Reikwijdte: CO2
Slide 5: Nederlandse ambitie klimaat en energie
Nederlandse ambitie klimaat en energie ‘Nieuwe energie voor het klimaat’: 2% per jaar energiebesparing 20% hernieuwbare energie in 2020 CO2 afvang en opslag (CSS) Leiden tot 30% broeikasgassenreductie in 2020
Slide 6: CSS-beleid: Uitgangspunten (1)
CSS-beleid: Uitgangspunten(1) • CCS is een noodzakelijke tussenstap in de transitie die we maken naar een duurzame energiehuishouding. Dit na andere energiebesparing en hernieuwbare energie. • Technisch is er veel mogelijk. De essentie voor de komende jaren is dat we met kleine demonstratieprojecten
Slide 7: CSS-beleid: Uitgangspunten (2)
CSS-beleid: Uitgangspunten(2) • Tussen 2015 en 2020 start met toepassing CCS op grote schaal. • We hebben er als samenleving belang bij dat we zo snel mogelijk met de demonstratieprojecten kunnen beginnen. • De overheid draagt vanuit haar verantwoordelijkheid dan ook haar steentje bij. Overheid faci
Slide 8: Wie zijn betrokken bij dit project?
Wie zijn betrokken bij dit project? Shell Nederland Raffinaderij (SNR) - initiatiefnemer: levert CO2 – bijna 1 miljoen ton pure CO2 – maatschappelijke verantwoordelijkheid: zoeken naar oplossingen voor CO2 emissies OCAP - serviceverlener: transporteert de CO2 – jarenlange ervaring met leveren aan tu
Slide 9: Gasvelden in Nederland
Gasvelden in Nederland Nederland heeft één van de grootste gasvelden van Europa: het Groningen-gasveld ruim 175 velden in productie (op land en offshore)
Slide 10: Ontstaan van aardgas
Boven Perm 250 mln jaar oud Ontstaan van aardgas verdampte zeeën zoutlagen Perm 270 mln jaar oud woestijnen zandsteen Carboon 320 mln jaar oud oerbossen steenkool
Slide 11: Geologische doorsnede gasveld
Geologische doorsnede gasveld diepe ondergrond Groningen Delfzijl poreuze gesteentelagen gas in poriën, niet in holle ruimte afsluitende lagen, ondoordringbaar gas zat er miljoenen jaren gashoudend zandsteen (3 km diep) zandkorrels gas in poriën
Slide 12: Wat is koolstofdioxide of CO2?
Wat is koolstofdioxide of CO2? zit van nature in atmosfeer kleurloos, reukloos, smaakloos gas niet giftig, geen effect op gezondheid niet brandbaar, niet explosief zwaarder dan lucht; kan in extreem grote hoeveelheden verstikken bomen en planten maken koolhydraten en zuurstof van CO2, water en licht
Slide 13: Wat houdt het project in?
Wat houdt het project in? CO2 opslag Barendrecht Raffinaderij Pernis: bijna 1 miljoen ton zuivere CO2 Winter: injectie 400.000 ton CO2 in Barendrecht gasvelden Jaarlijks: 150.000 ton CO2 naar (frisdrank)industrie Zomer: 380.000 ton CO2 aan tuinbouw
Slide 14: Waaruit bestaat het project?
Waaruit bestaat het project? • Uitbreiding bestaande compressorstation Pernis (‘Plot16’ naast Shell Pernis Raffinaderij) • Nieuwe pijpleiding van Pernis naar Barendrecht – 17 km, Ø 14 inch (36 cm) – grotendeels in bestaande leidingstraat • Aanpassingen op de gasproductielocatie: – Injectiecompressor
Slide 15: Pijpleiding
Pijpleiding grotendeels in bestaande buisleidingenstraat druk maximaal 40 bar (gasleiding meestal 60-90 bar)
Slide 16: Barendrecht-velden
° el ZIEDEWIJ-4y WS Ny OS,
Slide 17: Hoe wordt CO2 opgeslagen?
Hoe wordt CO2 opgeslagen? 2 à 3 km.
Slide 18: Putten worden goed afgesloten
Putten worden goed afgesloten
Slide 19: Waarom zijn de Barendrecht-velden geschikt?
Waarom zijn de Barendrecht-velden geschikt? • Tijdig uitgeproduceerd • Eerste veld (Barendrecht) is relatief klein, • En dus in korte tijd vol: veel leereffecten • Weinig putten • Dichtbij de bron Pernis • Vervolg in Barendrecht- Ziedewij mogelijk
Slide 20: Gasproductielocatie Barendrecht
Gasproductielocatie Barendrecht
Slide 21: Wat merkt de omgeving ervan?
Wat merkt de omgeving ervan? Voorbereidingsfase: • seismisch onderzoek 2009 • aanleg pijpleiding 2009 / 2010 • nulmetingen voor monitoringplan (2008/9) • aanpassingen locaties 2010 Injectiefase: • geen grote wijzigingen • geen extra geluid (vgl. met gaswining; past binnen huidige vergunning) • geen
Slide 22: CO2 transport en opslag is veilig
CO2 transport en opslag is veilig o Ervaring met vergelijkbare activiteiten o Geologische ervaring: het is bewezen dat het aardgas miljoenen jaren in het aardgasveld heeft gezeten o Natuurlijke CO2 velden wereldwijd o Project-specifieke studies
Slide 23: CO2 pijpleidingen
CO2 pijpleidingen • VS: totale lengte: 2500 km; omvang 50 Mt per jaar • NL: OCAP: 175 km distributieleiding en 153 km transportleiding
Slide 24: Zelfde techniek als bij ondergrondse gasopslag
Zelfde techniek als bij ondergrondse gasopslag
Slide 25: Bestaande CO2 opslagprojecten
Bestaande CO2 opslagprojecten Snohvit Sleipner Zama K-12B Penn West RECOPOL Alberta ECBM Weyburn CO2 SINK Sibilla Teapot Dome Mountaineer Qinshui Basin Rangely Nagaoka West Pearl Queen Burlington Frio Carson In Salah Legenda Gorgon Depleted Oil Field Kwinana ECBM projects Cerro Fortunoso Otway Basin
Slide 26: Projectplanning Barendrecht en Barendrecht Ziedewij
Projectplanning Barendrecht en Barendrecht Ziedewij
Slide 27: Besluitvorming mijlpalen
Besluitvorming mijlpalen • 28 jan - 25 feb inzageperiode Startnotitie MER • april 2008 bekendmaking aanbesteding overheidsopdracht • juni 2008 indienen MER • augustus terinzagelegging MER en vergunningaanvragen • najaar 2008 reacties op MER bekend • dec 2008 investeringsbeslissing • eind 2010 start
Shell Nederland Raffinaderij — Corporate Update (February 2008) on 6ix